Venezuela: Bir Petrol-Devletin Yükselişi ve Yıkılışı

Venezuela’da yaşanan ekonomik ve politik kriz, gelişmekte olan ülkeler için; doğal kaynak zenginliğin ne kadar tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gösteren uyarı niteliğinde bir hikayedir.

Dünyanın en büyük petrol rezervine sahip olan bu ülkede yaşananlar, petrol odaklı büyüyen ülkeler için ders niteliğindedir.

1920’li yıllarda petrolün keşfi ile Venezuella ekonomisi inanılmaz bir hızla büyümeye başladı.

Fakat uzun yıllar boyunca devam eden başarısız ekonomi yönetimi, bir zamanlar Latin Amerika’nın en zengin ülkelerinden biri olan Venezuella’yı içinden çıkılamaz bir kaosa sürükledi.

 

Petro devlet ne demektir?

 

  • Ülke gelirlerinin büyük çoğunlukla doğalgaz ve petrol ihracatına bağlı olduğu

 

  • Ekonomik ve politik gücün küçük bir elit zümrede toplandığı

 

  • Devlet kurumlarının yeterli ve güvenilir olmadığı, yozlaşmanın ülke geneline yayıldığı.

 

Ülkeler genellikle Petrol Devlet olarak nitelendirilir.

Bunlardan başlıcaları Cezayir, Çad, Mısır, Nijerya, Libya, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar İran ve Venezuella’dır.

 

opec

Petrol devletlerin muzdarip olduğu en önemli sorunları başında, Hollanda hastalığı olarak da bilinen ekonomik bir paradigma gelir.

Bu paradigmayı yaşayan ülkelerde petrol ihracatı sebebi ile aşırı değerlenen yerli para, üreticileri nispeten daha ucuz hale gelen ithal mallara yönlendirir.

Bu sebepten diğer sektörlerdeki işgücü ve sermaye, daha karlı olan petrol endüstrisine geçiş yapar.

Kapasitesinin kullanımının tamamen bir sektöre odaklanması, işsizlik oranlarının artmasına ve ekonominin kalkınmanın; sadece petrol ihracatına bağlı olmasına neden olur.

hollanda hastalığı.jpg

 

Uzmanlara göre Venezuella yaşananlar, tipik başarısız Petro Devlet Vakasıdır.

Petrolün ekonomideki şuandaki yeri, Venezuella tarihinde hiç olmadığı kadar önem arz etmektedir.

Petrol fiyatlarındaki sert düşüş (2014 yıllarında varil başına 100 dolar olan petrol, 2016’nın ilk aylarında 30 doların altına kadar düşmüştür)  Venezuella’yı yıllarca sürecek ekonomik ve politik bir krize sürüklemiştir.

Durumun vahametini gösteren bazı göstergeler:

Petrol bağımlılığı: Petrol ihracatından elde edilen gelir, yaklaşık olarak milli gelirin %50 sini oluşturmaktadır.

Üretimin durma noktasına gelmesi: Üretimi yıllardır düşük seviyelerde seyretmektedir. 2018’de en düşük seviyeye ulaştı.

Küçülen ekonomi: 2018 yılında milli gelir üst üste 3. kez çift hanelerde küçüldü.

Yükselen otokrasi: Başkan Maduro, iktidarda kalabilmek için demokrasinin temel ilkelerini hiçe saymaya devam etmektedir.

Yukarıda belirtilen faktörler tıbbi yardım, temel gıdaların tedarik edilmesi gibi önemli ihtiyaçların sağlanmasında önemli zorluklar meydana getirmiştir.

 

insanlık krizi.jpg

 

Yaşanan bu insanlık dramı, Venezuelalı bir bireyin yaklaşık olarak olarak 10 kilo kaybetmesine, 10 kişiden 9’unun yoksulluk sınırında yaşamasına ve ortalama 10 kişiden birinin ülkeyi terk etmesine neden olmuştur.

Devam edecek…

Kaynak: Venezuela: The Rise and Fall of a Petrostate

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s