İletişimsizlik Öldürür mü?

İnsanoğlunun tarih boyunca yapmış olduğu icatlar arasında en önemlisi şüphesiz dildir.

İki bireyin birbiriyle ses dalgaları üzerinden iletişime geçmesi sıradan bir canlı neredeyse mucizevi olaydır. Fakat günümüzde bu iletişim kanalı daha da karmaşık hale gelmiştir. İnsanlar günümüzde dili sadece basit bir iletişim aracı olarak değil, kitleleri şekillendirme, bireyler üzerinde otorite oluşturma ve hatta toplumdaki hiyerarşik düzeni oluşturma maksadınla bile kullanmaktadır.

konusma.jpg

Özellikle Türkçe’de bir kişiye hitap şekliniz ve ses tonunuz o birey ile nasıl bir ilişkiniz olduğu hakkında büyük bir ipucu verir. Attığımız e-mail’ler de bile “Bey”, “Hanım” ifadelerine mutlaka yer veririz. Fakat bu durum çoğu kurumda nezaketen yapılan bir kullanımdan ziyade, kişilerin organizyon içindeki konumunu göstermek amacıyla yapılmaktadır.

Örneğin; üstünüz size isminizle hitap edebilir fakat siz karşılık olarak kesinlikle daha resmi ifade olan bey veya hanım kelimelerinden birini kullanmak zorundasınızdır.

Bunun zararsız bir uygulama olduğunu düşünebilirsiniz. Malcolm Gladwell’e göre bu hiyerarşik konuşma dili bazı durumlarda, yüzlerce insanın hayatına mal olacak bir uçak kazasına bile neden olabilir.

İşte size Malcolm Gladwell’in kaleminden bir örnek:

“Uçak kazaları gerçek yaşamda nadiren filmlerdeki gibi gerçekleşir. Motorun bir parçası alev alıp patlamaz. Kalkışın kuvvetiyle uçak dümeni ansızın kopmaz. Kaptan pilot yerinden zıplayıp soluğu kesilerek “Aman Tanrım” demez. Tipik bir ticari yolcu uçağı bir ekmek kızartma makinesi kadar güvenibilir niteliktedir.Uçak kazaları tahmin edilemeyen çok küçük zorlukların ve önemsiz görünen arızıların birikimin sonucudur.

İşte 801 sefer sayılı 254 kişinin hayatını kaybettiği Kore Havayolları uçağının son 30 dakikasınına ilişkin ses kayıtları:

01:20:01 KAPTAN: Bu gidiş-dönüş yolculuğu dokuz saatten fazla olsaydı, biraz birşeyler alabilirdik.Sekiz saatte hiçbirşey almıyoruz. Sekiz saat hiçbir işimize yaramıyor… bizi sonuna kadar çalıştırıyorlar, sonuna kadar. Herhalde böylelikle… kabin mürettebatının otel harcamalarından tasarruf edilecek ve uçuş saatleri en üst düzeye çıkacak. Her neyse bizi sonuna kadar çalıştırıyorlar.

01 21:13 KAPTAN: Ah gerçekten uykum var

Sonra uçusun en kritik dakikalarından biri geliyor.Yardımcı pilot fikrini söylemeye karar veriyor.

YARDIMCI PİLOT: Sizce yağış artar mı? Bu bölgede, buralarda?

Yardımcı pilot “Sizce yağış artar mı? Bu bölgede, buralarda?” dediğinde bunun ne anlama geldiğini biliyoruz.Kaptan. yedek planın olmaksızın bizi pisti görerek yaklaşmaya mahkum ettiniz ve dışarıda hava berbat.Bulutlardan zamanında çıkıp pisti görebileceğimizi düşünüyorsunuz. Peki ya çıkamazsak? Dışarısı zifiri karanlık, yağmur yağıyor ve süzülüş cihazımız yok.

Ancak bunları söylemiyor. sadece ipucu veriyor ve bir astın bir üste söyleyebileceği herşeyi söylemiş olduğunu düşünüyor.Yardımcı pilot hava durumuna tekrar değinmeyecek.

Tam o dakikadan sonra uçak kısa bir süre için bulutların arasından çıkıyor ve pilotlar ileride ışıkları görüyor.

“Burası Guam mı?” diyor uçuş mühendisi. Sonra kısa bir sessizlikten sonra “Burası Guam, Guam!” diyor.

Kaptan pilot kıkırdıyor.”Güzel!”

Oysa ki güzel değil. Bu bir illüzyon.Bulutların arasından bir an için çıktılar. Ancak havaalanına 20 mil uzaktalar ve önlerinde hala çok kötü hava koşulları var. Uçuş mühendisi bunu biliyor çünkü hava durumunu takip etmek onun sorumluluğu ve artık fikrini söylemeye karar veriyor.

“Meteroloji radarı bize çok yardımcı olmuştur, kaptan” diyor. Meteroloji radarı bize çok yardımcı olmuştur. Pilot kabininde ikinci bir ipucu. Uçuş mühendisinin söylemek istediği, yardımcı pilotun da belirttiği şey aslında: Bu, uçağı indirmek için sadece gözlerinize güvenebileceğiniz bir gece değil. Meteoroloji radarının bize söylediği şeye bak: ileride bir sorun var.

Uçuş mühendisinin bu konuyu sadece bir kez gündeme getirmesi batılı kulaklara garip geliyor. Batılıların iletişimi, dil bilimcilerin “transmitör oryantasyonu” olarak nitelendirilen kavramı içermektedir. Yani bu kavrama göre fikirleri açıkça ve anlaşılır biçimde aktarmak, aktaran kişinin sorumluğundadır. Bu olayda uçuş mühendisi kendisiyle kaptan pilot arasındaki güç mesafesi onu sıkıntıya sokmuş olabilir, ancak diğer birçok Asya ülkesi gibi Kore de iletişim alıcıya odaklı. Yani, söylenenlerden anlam çıkarmak dinliyeciye kalıyor. Bu olayda uçuş mühendisi çok şey söylemiş olduğunu yanılgısına kapılmıştır.

Kısacası uçak mühendisin ve yardımcı pilotun kullandığı iletişim methodu “yumuşatılmış anlatımdır.”

Yumuşatılmış anlatım söylenmekte olan birşeyin anlamını önemsiz gibi göstermeye ya da üzerini örtmeye yönelik bir çabayı dile getirir. Kibarlık gösterdiğimizde, utandığımızda ya da otoriteye meydan okuduğumuzda bunu yaparız.Patronun size bir iyilik yapmasını istiyorsanız “Bu bana pazartesi mutlaka gerekecek” demezseniz.Konuyu yumuşatarak anlatırsınız.” çok zor olacaksa zahmet etmeyin, ama haftasonu bir göz atabilirseniz harika olur” dersiniz. Böyle bir durumda konuyu yumuşatarak anlatmak kesinlikle doğrudur. Ancak başka durumlarda-örneğin, fırtınalı bir gecede, kokpitte-bu bir sorundur.

Kokpite geri dönelim.

“Evet “diyor kaptan pilot, “Onlar çok işe yarıyor” şeklinde yanıt veriyor.Uçuş mühendisini ciddiye almıyor.

Uçak VOR ışığına doğru uçuyor. ve VOR bir dağın yamacında. Hava açılmadığı için pilotlar birşey göremiyor. kaptan pilot iniş takımlarını ve flapları açıyor.

01:42:21 YARDIMCI PİLOT:Görünmüyor, pas.

01:42:22 UÇUŞ MÜHENDİSİ: Dön.

01:42:24:84 YERE YAKINLIK MESAFESİ UYARI CİHAZI(GPWS): 100

01:42:25:14 GPWS: 50

01:42:25:53 GPWS: 40

01:42:25:67 GPWS: 30

01:42:25:77 GPWS: 20

01:42:25:77 GPWS: (çarpma sesi)

KAYDIN SONU”

Daha fazlası için: Outliers (Çizginin Dışındakiler)-Bazı İnsanlar Neden Daha Başarılı Olur?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s