Yeşil Elmalar, Mickey Mouse ve Evrim

Evrim, yaşamın her köşesinde. Çoğu insan evrimin sadece biyoloji alaninda geçerli olduğunu sanır ama, aksine hayatin neredeyse her bölümünde  izlerini görebilirsiniz.
Manavdan aldığımız bir elma ya da çok sevdiğimiz bir çizgi film karakteri evrimin acımasız aşamalarından geçmiştir.
Bir yeşil elma için evrim, insanoğlunun damak tadına uygun olarak daha tatlı olmanın savaşıdır; bir çizgi film karakteri Mickey Mouse için ise; küçük yaştaki çocuklar için daha sevimli olabilmenin mücadelesidir.

Dediğimiz gibi pazardan aldığınız sıradan bir elma bile, evrimin amansız seçilim sürecinden nasibini almıştır.

Bin yıllar boyunca kendisinden daha az tatlı ve daha küçük boyuttaki kuzenleriyle vermiş olduğu soyunu devam ettirme savaşından galip çıkarak; bugünkü meyve reyonundaki yerini almıştır.
Çoğu insan bunu zaferden ziyade traji komik bir hikaye olarak görebilir, ama biyolojiyle yakında ilgilenen kişiler; canlılar dünyasinda birinci önceliğin hayatta kalmak ve soyunu devam ettirmek olduğunu bilirler.
İster süpermarkette naylon poşetlerde tartılmayı bekleyen ithal bir elma olun; isterseniz Anadolu’nun küçük, huzurlu bir kasabanın bahçesindeki amasya elması olun… Her iki durum da sizin için bir zaferdir. Hayatta kalarak soyuna devam ettirmenin galibiyetidir.

Sadece canlılar değil, hayali kahramanlar da evrim sürecinden geçer. Disney’in ünlü karakteri bile, bugünlere gelebilmek için nice aşamadan geçmiştir.
Çocuklara hitap eden bir çizgi film karakteri olduğu için Mickey Mouse’in görece daha kolay bir süreçten geçtiğini düşünebilirsiniz. Fakat durum sandığınızdan daha farklı.
Hikayenin geri kalanını ünlü zoolog ve jeolog Stephen jay Gould’dan dinliyoruz:

Disney yapıtların yarı resmi tarihçisi Christoper Finch şu yorumu getiriyor ” Sinema salonlarında 1920’lerin sonuna doğru düşen Mickey Mouse bizim tanıdığımız gibi ‘efendi’ bir kişilik değildi.
En hafif deyimle, başı dertten hiç kurutulmayan biriydi ve hatta acımasızlık belirtileri sergileyen bir karakterdi.” Fakat Mickey kısa sürede sicilini temizler, geriye , yakıştırma konusu olarak
bir tek Minnie’yle çözüme kavuşturamadığı ilişkisi ve Morty ve Ferdi’nin durumu kalır.
Finch şöyle sürdürüyor sözünü ” Mickey … neredeyse bir ulusal simge olmuştu. Eğer ara sıra yoldan çıkarsa, ulusun ahlak bekçiliği yapan vatandaşlardan sayısız mektuplar geliyordu… Sonunda baskıya dayanamayan Mickey düzgün bir adam rolüne tekrar giriyordu.”

En sonunda Mickey davranışlarını  ahlaki olarak kayda değer bir şekilde değişti ve görünümü de gençleşti.
Göz büyüklüğü baş uzuluğunun yüzde 27’sinden yüzde 42’sine; baş uzunluğu gövde uzunluğunun yüzde 42,7’sinden yüzde 48,1’ine yükselirken, burunla gerideki kulak arasının yüzdesi 71,7’den yüzde 95,62ya fırladı.

mickey-mouse-evrim

Elbette, şimdi şöyle bir soru soruyor olabilirsiniz: az da olsa saygınlığı bulunan bir bilim insanı böyle bir fareyle ne için ugraşıp duruyor?
Bunun tek bir sebebi var. Bu da  Disney’in bu en ünlü karakterinin niçin böyle tedrici ve sürekli hep aynı yönde değiştirmeyi seçtiğini merak edişimdir.
Ulusal simgeler öyle sık sık değiştirilmez ve pazar araştırmacıları (özellikle bebek ürünü üreticileri) hangi niteliklerin insanlara sevimli ve dostça geleceğini öğrenmek için epeyce bir zaman ve uygulamalı çaba harcarlar.

cuteness

Konrad Loren en ünlü makalelerinden birinde şunu savunuyor: Bebekleri erişkinlerden ayıran biçim ayrımları, insanları belli yönde davranmaya iten önemli uyarıcılar olarak kullanırlar. Buna göre; çocuk özellikleri, erişkin insanlardaki “doğuştan varolan sevme ve doyurma düzeneklerini” tetiklemektedir. Bebeksi özellikler taşıyan bir canlı gördüğümüzde, elimizi kolumuzu bağlayan bir sevecenliğin kendiliğinden içimizden taştığını duyumsarsınız.

 

Bu ve bunun gibi evrim hikayeleri hoşunuza gittiyse, daha fazlasını  Panda’nın Başparmağı’nda bulabilirsiniz.

 

 

Yeşil Elmalar, Mickey Mouse ve Evrim” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s